We begeven ons
richting Mount St. Helens. Overal om ons heen zijn hoge bergen vol
grote groene bomen, gemengd door elkaar dennenbomen en loofbomen.
Naarmate we dichter bij Mount St. Helens komen worden de bomen
jonger. Tussen de bomen door zien we grijze, afgebroken bomen. We
gaan steeds verder omhoog, op mijn oren komt steeds meer druk te
staand. Naarmate Mount St. Helens groter wordt, wordt de begroeiing
minder. Steeds meer grijs komt tussen de bomen door. We stoppen bij
het tweede visitorscentrum en we besluiten naar binnen te gaan.
Binnen worden video's en ander verzameld materiaal getoond. Er is
een uitzichtpunt vanwaar we in een dal kijken wat geen dal meer is,
opgevuld door vulkanische en modder. Grijs en grauw, bijna zonder
enige begroeiing. Ergens in het midden stroomt een klein nietig
riviertje. We begeven ons verder richting Mount St. Helens. Het
wordt steeds grijzer en grauwer.
Mount
St. Helens is een grote nog actieve vulkaan. Een compositevukaan,
ook wel stratovulkaan genoemd. Deze vulkanen zijn typisch stijl aan
de zijden, een soort symmetrische kegels. Ook Mount Hood een andere
vulkaan dicht bij Portland is een compositievulkaan. Mount Hood is
een actieve vulkaan, evenals Mount St. Helens, welke elk moment kan
uitbarsten tussen nu en zeshonderd jaar. Als deze vulkaan uitbarst
zal heel Portland bedolven worden onder lava en hete as. Ook Mount
Rainier vlak naast Mount St. Helens en Mount Fuji in Japan zijn
compositievulkanen.
Compositievulkanen hebben over het algemeen een krater. Mount St.
Helens had een krater welke werd dichtgemaakt door
aardverschuivingen en een Magma staaf die de krater bij wijze van
spreken uitdeukte. Mount St. Helens is ook een zogenaamde
Subduction-zone vulkaan. Zulke vulkanen zijn explosief omdat het
magma te stijf is om makkelijk weg te vloeien. Zo'n vulkaan komt tot
ontploffing net als je je hand op een koolzuurhoudend drankje doet,
schud en dan snel loslaat.
Louwala-Clough is de indiaanse naam
voor Mount St. Helens, wat rokende berg betekent. Volgens een
legende was de berg eens een mooie meid, "Loowit" genaamd. Toen twee
zonen van de grote geest "Sahale" verliefd op haar werden, kon ze
niet kiezen tussen de twee. De twee moedigen, Wyeast and Klickitat
vochten om haar, dorpen en bossen begravend in het gevecht. Sahale
was razend. Hij gooide de drie geliefden uiteen en een machtige berg
rees waar een ieder viel. Omdat Loowit mooi was, was haar berg
(Mount St. Helens) ook mooi, symmetrisch steen van verblindend wit.
Wyeast (Mount Hood) heft zijn hoofd in trots, maar Klickitat (Mount
Adams) huilt omdat hij de mooie meid, omhuld met sneeuw wil zien,
daarom buigt hij zijn hoofd terwijl hij in de verte naar St. Helens
staart.
De moderne naam: Mount
St. Helens, werd in 1792 aan de vulkanische piek gegeven door
Captain George Vancouver van de British Royal Navy, een zeevaarder
en ontdekkingsreiziger. Hij noemde de vulkaan naar een landgenoot,
Alleyne Fitzherbert, die de titel Baron St. Helens droeg en in die
tijd de Britse ambassadeur in Spanje was.
Begin
1980 begint de vulkaan weer tekens van activiteit te geven. Op 27
maart 1980 begint de boel te borrelen, in en rond de vulkaan. Er
worden metingen en onderzoeken gedaan. Een pijler van magma begint
te duwen aan de binnenkant van de berg. Het noordgezicht gaat
daardoor uitpuilen. Alsof zij haar hoofd gestoten heeft.
Zo zag de vulkaan er
uit, hij was toen 2950 meter hoog:
Er word uitgerekend hoe ver de vulkaan zal uitbarsten en hoe ver.
Het gebied wordt geëvacueerd. Sommigen mensen blijven toch, ondanks
het dreigende gevaar. Op de vulkaan blijft een onderzoeker achter.
Sommigen mensen weigeren hun huis te verlaten, er zijn journalisten,
onderzoekers en boswachters aanwezig in het gebied. Op zondag 18 mei
1980 beginnen er aardverschuivingen. Een grote aardverschuiving
stoot de bult van de vulkaan af. Daarmee wordt de vulkaan als een
fles champagne ontkurkt.
Tijdens de vulkaanuitbarsting zag de vulkaan er zo uit:
Met de uitbarsting word as en ander
vulkanisch materiaal de lucht ingezonden. Zeker 18300 meter de lucht
in. De ontploffing brengt vuren en grote modderstromen op gang.
Alles rondom de vulkaan wordt bedekt onder een metersdikke laag as.
Een harde wind van de ontploffing blaast alle bomen om als
luciferhoutjes. Veel bomen spatten gewoonweg uit elkaar van de
hitte, de lucht die blaast is loeiheet. Er worden 4 biljoen
feet/voet bomen omgeblazen, dat is genoeg om 300.000 Amerikaanse
houten twee slaapkamerhuizen te bouwen. Planten verdorren
onmiddellijk. De vulkaanstorm blaast met een snelheid van 300 mijl
per uur de temperatuur is 350 graden Celsius. Rondom de vulkaan
overleeft bijna niets. Een gebied van 180 vierkante kilometer wordt
verwoest. Dieren verbranden of overlijden aan het inademen van de
as, in totaal zo'n 7.000 grote dieren (rendieren, beren etc.). Veel
kikkers en salamanders en dat soort dieren overleefden de
uitbarsting wel omdat ze op grondniveau of in het water zaten.
Ongeveer 12 Miljoen Chinook en Coho zalmen werden gedood en 40.000
jonge zalmen gingen verloren toen ze in de generators in een rivier
zwommen die probeerde de modderstroom een onder controle te houden.
Zelfs in Portland ongeveer 100 km verder kon men weinig zien door de
neerdalende as. Alles is gesloten en iedereen word verzocht binnen
te blijven. Dagen later gaan veel auto's kapot doordat de as
doorgedrongen is in de motoren. De mensen rond de vulkaan,
overlijden bijna allemaal vaak door het inademen van as.
De uitbarsting droeg verder dan was
verwacht. De uitbarsting was gedeeltelijk naar opzij naar de
noordkant. Het geluid van de ontploffing was niet hoorbaar vlakbij
de vulkaan. Het geluid gaat schuin omhoog de lucht in, stuit tegen
een van de buitenste lagen rond de aarde aan en komt een heel stuk
verder weer terug. Mensen vlak naast de vulkaan konden het niet
horen, terwijl mensen die veel verder weg waren het wel konden
horen. Daarna stuiterde het geluid verder.
In Portland kon men de
uitbarsting niet horen, maar in een stad veel verder weg, kon men
wel duidelijk de ontploffing horen.
Er gaat een verhaal
van een aantal boswachters die vlakbij de vulkaan aan het werk
waren. Ze hoorden helemaal niets van de ontploffing, eentje zag
het wel en begon te rennen. De anderen keken hem verbaast aan en
werden even later bedolven onder bomen. Sommigen van hen werden
gered, maar overleden later aan hun brandwonden.
Er is ook een verhaal
van een vrouw die zag dat het ineens donker werd, maar ze had niets
gehoord, ze werd overvallen en meegesleept door de modder en later
gered. Veel mensen die gered worden overlijden later aan hun
brandwonden. Er zijn 57 doden gevallen en 27 bruggen en bijna 200
thuizen (huis en haard) werden vernield.
Na de vulkaanuitbarsting, de vulkaan is nu 2551 meter hoog:
De as was geen normale
as (verbrandingsas) en bestond voor 60% uit silicaat, de natuurlijke
vorm van glas, op glas kan niets groeien. De rotzooi die uit de
vulkaan komt is licht en wit, in tegenstelling tot de normale as die
zwart is en zwaarder. De as is een metersdikke laag opgestapeld op
de oude grondlaag.
Na de uitbarsting is
er in een groot gebied rond de vulkaan helemaal niets meer. Het dal
is opgevuld met as en modder waardoor er haast geen dal meer is.
Rondom een bepaald gebied worden nieuwe bomen geplant. De zaaiers
graven door de dikke lagen harde as heen en planten in de vruchtbare
laag, die daar ergens diep onder moet zitten, nieuwe boompjes. Deze
boompjes zijn nu bijna twintig jaar oud, nog heel erg jong dus. In
een bepaald gebied rondom de vulkaan laat men de natuur haar gang
gaan. Er wordt veel onderzoek gedaan, en het gebied is goed
beschermd. Alleen onderzoekers mogen er komen. Nu na twintig jaar is
het rondom de vulkaan nog steeds grijs en woest. Hier en daar heeft
een plantje zich door de dikke laag van lava weten te worstelen.
Heel langzaam aan beginnen er weer meer dieren te leven. Er zijn
weer muisjes, en ik zag zelfs, vlakbij me een eekhoorntje zitten.
De eerste dieren die
er kwamen waren kolibrietjes. Helemaal op de verkeerde plaats, want
er was geen voedsel te vinden, er waren geen bloemen waar ze hun
nectar vandaan konden halen. Ze raakten hopeloos verdwaalt. Ze
vielen zelfs onderzoekers aan omdat ze dachten dat ze voedsel waren.
Ze waren met zo veel dat de onderzoekers dachten dat er rotsen naar
beneden kwamen en dekking zochten.
Langzamerhand begint
het gebied rondom de berg weer een beetje tot leven te komen. Het is
lastig, want er is maar een heel klein laagje vruchtbare grond.
Meestal is as (verbrandingsas) vruchtbaar. Maar deze as bestaat uit
glas voornamelijk, en voor maar een heel klein gedeelte uit
vruchtbare grond waarop plantjes zouden kunnen groeien. Inmiddels is
het gebied open voor geïnteresseerden. Maar men is voorzichtig. Er
loopt één weg naar toe, een lange weg. Deze weg leidt langs
verschillende visitorscentra waar informatie over Mount St. Helens
ingewonnen kan worden. Per auto kom je niet dichterbij dan het
laatste visitorcentre alleen over een hele lange wandelweg is
dichterbij komen mogelijk. Langs de paden bij het visitorcentre
staan bordjes dat er niet naast de paden gelopen mag worden. Alles
wordt beschermd, de plantjes die het overleven, zullen niet ook nog
stampende voeten overleven. De plantjes die ik zie, zien er uit als
dik onuitroeibaar onkruid. Dat is het begin van een nieuwe
begroeiing.
Vanuit het
visitorcentre kijk je uit op het noordgezicht van de vulkaan. Recht
in het grote gat van de uitbarsting. In het midden van het gat zit
een rare bobbel. Deze bobbel zal ooit de nieuwe top worden.
Bronnen:
http://encarta.msn.com/find/Concise.asp?z=1&pg=2&ti=761554928,
http://www.encyclopedia.com/articles/11333.html,
http://volcano.und.nodak.edu/vwdocs/msh/msh.html,
http://www.peakware.com/encyclopedia/peaks/sainthelens.htm,
http://vulcan.wr.usgs.gov/Glossary/StratoVolcano/description_composite_volcano.html,
http://vulcan.wr.usgs.gov/Volcanoes/MSH/description_msh_historical.html,
http://vulcan.wr.usgs.gov/Volcanoes/MSH/ImageMaps/MSHNVM/msh_nvm.html
En de
mensen rond Mount St. Helens die me meer verteld hebben over Mount
St. Helens.
07-08-2000, Portland, Wendel Jacobs
©
USA4ALL & Wendel Jacobs
