De toorn van de Spirits

…..We waren er helemaal klaar voor. We hadden een tas met spullen gepakt die we tijdens de trip nodig hadden en waren te paard naar de afgesproken plek gereden om samen met de medewerkers van Don de eerste groep gasten op te vangen. Een van de hondjes die rond de trailer rondhingen was me gevolgd en huppelde vrolijk met ons mee. Ik had het hondje de naam “blafkont” gegeven, omdat hij altijd ’s nachts heel waaks was en tegen alles blafte wat bewoog. Iets wat ik later, toen ik nachten alleen in de trailer doorbracht, omdat Jamison bij ceremonies aanwezig moest zijn en ik dit nog niet mocht, iets minder prettig vond. Het gevaar was namelijk altijd aanwezig dat er “skinwalkers” rond de trailer liepen, maar daarover later meer.
 
Ik was behoorlijk opgewonden om aan ons nieuwe avontuur te beginnen en vond het geweldig om al die drukte om me heen te zien en voelen. De paarden werden uit de grote trailer gehaald en opgezadeld voor de arriverende dames. Een aantal rangers zou ook meegaan tijdens de trip en Jamison stelde mij met gepaste trots aan iedereen voor. De kok, die elke dag geweldige maaltijden zou bereiden op slechts een openvuur, vertelde mij dat hij alles deed met zijn “Dutch oven” en het ijs was met deze aardige man direct gebroken. Sommige rangers keken een beetje achterdochtig naar mij. Het omgaan met paarden wordt daar toch nog steeds als mannenwerk gezien en ze wisten in het begin ook niet precies wat ze aan mij hadden. Ik voelde dat ik mijn plek en hun respect eerst moest verdienen voordat ik “one of the guys” zou zijn. Gary, de zanger en entertainer kwam wel direct op me af gegaloppeerd en het was duidelijk dat hij, met zijn joviale en uitbundige begroeting een gezellig maatje zou worden.
 
De bus met de eerste gasten arriveerde en de vrouwen stapten allemaal een beetje onwennig uit de bus. Ik zag op hun gezichten een mix van nieuwsgierigheid en vrees en het werd mij al snel duidelijk dat zij net zo verwachtingsvol waren over deze week, als dat ik dat was. Eén van de rangers en Don zijn rechterhand, Terry vroeg aan iedereen persoonlijk hoeveel ervaring ze hadden in het berijden van een paard en tot mijn schrik bleken de meeste vrouwen nog nooit een paard van heel dichtbij gezien te hebben. Ik vroeg me echt af, of ze het een hele week vol zouden houden om elke dag toch minstens een uur of 6 paard te rijden. Als je nog nooit paard hebt gereden, voel je na een uur meer botten en spieren als dat je ooit dacht dat je had. Deze dames maakten zich op voor een hele week paardrijden en het kamperen in de woestijn ver weg van de bewoonde wereld (lees ontberingen). Natuurlijk zou de kok wel een paar keer met de auto nieuwe proviand in gaan slaan, dus waren ze niet helemaal afgesloten van de buitenwereld, maar om er even tussenuit te knijpen en een dag iets voor jezelf te doen, behoorde niet echt tot de mogelijkheid midden in de woestijn.   
 
Gelukkig had Don rekening gehouden met de ervaring van zijn gasten en de ene na de andere dame kreeg een paard toegewezen, wat precies bij haar paste. Dat sommige paarden zo sloom waren dat ik er uiteindelijk extra werk aan zou hebben om ze allemaal bij de groep te houden, vonden ze op dat moment hun minste probleem. Hoe slomer een paard was, des te enthousiaster deze werd ontvangen.  Nadat iedereen de beugels op maat had en op de paarden was geholpen, gingen we op weg naar onze overnachtingsplek. We zouden overnachten, net achter de rotsen waar Suzie in haar Hogan woont. Verscholen in een soort inham tussen de rotsen, lag daar onze plek vanwaar we elke dag een lange rit zouden maken. Deze plek lag bovendien op loopafstand van de Totem Pole en ik vond het geweldig om zo dichtbij zo’n magische plek te slapen.
 
De eerste rit had behoorlijk wat tol geëist van sommige dames. Tijdens de rit had ik hen geprobeerd een beetje op hun gemak te stellen en had hen wat aanwijzingen gegeven om het hun iets comfortabeler te maken op het paard. De vrouwen gingen dapper door op hun paarden en zogen elke nieuw magnifiek uitzicht met eerbied voor de omgeving op. Doordat de dames zo verwonderd waren over al het moois dat zij onderweg zagen, voelde ik me nog dankbaarder dat ik dit allemaal toch maar mee mocht maken en dat ik deze wonderschone plek op aarde “mijn thuis” mocht noemen. 
 
Toen we aankwamen bij de plek waar we de hele week zouden bivakkeren, konden een paar vrouwen, dankzij hun dappere pogingen om op het paard te blijven zitten, hun gekreun en gegil niet onderdrukken, toen ze weer vaste grond onder de voeten hadden. De dames waren erg blij dat de tenten al waren opgezet en dat Don zelfs voor een portabel douche had gezorgd. Een behoorlijk luxe zo midden in Monument Valley, waar de bewoners het hun hele leven al zonder stromend water moeten doen. Wat betreft de toiletten hadden de dames niet zoveel geluk en hiervoor moesten zij, net als de crew met de welbekende wc rol een plekje tussen de rotsen en/of achter de heuvels zoeken.
 
De eerste avond was een feest. Iedereen genoot van de heerlijke maaltijd en liet zich ook het gitaarspel en gezang van Gary zeer welgevallen. Langzaam droop iedereen af naar zijn tentje en al snel viel de aardedonkere nacht in en werd deze gevuld met het gehuil van coyotes. Dit was ook weer het eerste moment van de dag dat Jamison en ik ons ook terug konden trekken en dat we weer wat tijd voor elkaar hadden.
 
 
De volgende dag hadden vele dames zienderogen iets meer moeite om te lopen, maar genoten met volle teugen van een heerlijk ontbijt, met verse muffins uit de Dutch oven. De rangers en wij waren al voor dag en douw op om alle paarden te verzorgen, op te zadelen en klaar te maken voor een nieuwe dag en een volgend avontuur. Al snel werd duidelijk waarom Don zo blij was met mijn komst, want tijdens de plaspauzes was het erg handig voor de dames dat er iemand was die óf met hen meeging, de woestijn in om een geschikt plekje te zoeken, óf hun paard vasthield als ze dit zelf wel konden. Ook het helpen opstijgen midden in de woestijn, zonder een handig opstapbankje was soms een behoorlijke onderneming. Vanzelfsprekend dat ze dit soort intieme en hachelijke momenten liever deelde met een vrouw dan met een ongeduldige ranger, die in 1 beweging weer op zijn paard zat. Of zoals Terry, die zo’n waanzinnige band had met zijn paard dat deze door de knieën ging als Terry wilde opstappen. Het contrast met het gehannes van de dames stak hierbij wel erg schril af.
 
Elke dag werd er een nieuwe Trail gereden en iedere Trail voerde langs weer langs een ander indrukwekkend deel van Monument Valley. Ook ik was op sommige plaatsen nog niet eerder geweest, omdat je op deze plekken alleen met een paard kan komen en de afstand vanaf de koraal gewoonweg te ver is om in 1 dag te rijden. Vanwege de gunstige ligging van de overnachtingplaats was het mogelijk om elke dag in een andere richting dieper de Valley in te dringen.
 
Wij reden door vele valleien en spelonken tussen de mesa’s door en zagen hierdoor ook vele Anasazi ruines. De bekende “cliffdwelings” zoals de woongebieden van de Anasazi indianen genoemd worden, zie je op sommige plaatsen in Monument Valley tegen de rotsen op gebouwd. De Anasazi’s bouwden hun cliffdwelings zo hoog mogelijk tegen de bergen op, zodat zij veilig zaten voor roofdieren en/of andere vijandige volken, waaronder de Navajo’s die pas veel later in dit gebied kwamen. Doordat de cliffdwellings zo hoog tegen de berg op gebouwd zijn, is het soms lastig om ze te bereiken. De Anasazi hadden wel een soort voetpad van kleine uitgeslepen holletjes gemaakt, waar zij hun voeten in konden zetten en voor de liefhebbers was het dan ook mogelijk om naar zo’n ruïne toe te klimmen.
 
Dit is op zich al een hele unieke ervaring, omdat dit bijna nergens anders mogelijk is. De Anasazi indianen zijn een belangrijk volk geweest en veel van hun overblijfselen zijn dan ook beschermd gebied en/of een museum geworden, zoals bijvoorbeeld in Mesa Verde het geval is. Daar mogen toeristen achter een hek, ver weg van de cliffdwelling zich vergapen aan de veelzeggende overblijfselen van deze interessante cultuur. In Monument staan dus geen hekken om de dwellings heen, sterker nog, ik vraag me ten zeerste af, of überhaupt het bestaan van deze ruines alom bekend is. Ik wilde er natuurlijk ook graag heen, maar Jamison raadde het mij met een soort verschrikte blik af. Ik wist niet precies waarom en besloot daarom zijn advies te negeren en het eigenwijs toch te doen. Dat had ik beter niet kunnen doen….
 
Ik klauterde dapper naar boven en was zeer onder de indruk van het weidse uitzicht dat je had vanuit de dwelling. Het was een wonderbaarlijk gevoel om rond te lopen in een soort dorp waar meer dan 600 jaar geleden indianen in toch wel barre omstandigheden hadden gewoond. Op de muren waren allemaal handjes geverfd en het leek wel een soort adressering van wie waar gewoond had. In de dwelling stonden nog een paar muren overeind, zodat je een goed beeld kon krijgen van de indeling van de “huizen”. Alles leek nog prima in tact, alleen de tand des tijds had zijn weg gehad met de stenen. Er lagen nog speerpunten en hier en daar zelfs kleine stukjes aardewerk. Groot was mijn verbazing toen ik bij het rondkijken in de verschillende vertrekken een grote ronde aardewerk pot zag staan, waarvan de scherven, die waren afgebrokkeld, naar binnen toe in de pot waren gevallen. Ik stond helemaal perplex en realiseerde me dat ik een unieke vondst had gedaan. Iedereen kwam om me heen staan en bewonderde de nog half in tact zijnde pot. Aangezien alle scherven naar binnen waren gevallen, kon ik waarschijnlijk de gehele pot reconstrueren. Ik was heel enthousiast over mijn vondst en zwaaide vrolijk naar Jamison, maar aan zijn bezorgde blik kon ik aflezen dat er nu toch echt iets goed mis was….  
 
Zodra ik met de pot en al naar beneden was geklauterd, zei Jamison mij op gebiedende toon en vol afgrijzen dat ik de spullen van de Anasazi indianen nooit had mogen aanraken, laat staan mee naar beneden had mogen nemen. Hij vertelde me dat de reden, waarom de Anasazi ruines in Monument Valley nog zo onaangetast zijn, is dat de Navajo indianen deze dwellings al eeuwen met rust laten. Ze komen er nooit bij in de buurt, omdat zij geloven dat wanneer zij die plekken betreden, zij de toorn van de spirits van deze Anasazi indianen over zich heen afroepen. Iets waar alle Navajo indianen doodsbang voor zijn. Iets meenemen vanuit een dwelling was dus eigenlijk het ergste wat je kon doen, omdat je dan de spirits zo erg had verstoord dat ze zelfs met je gaan om bij je te “spoken”. Ik zou er dus op kunnen wachten dat er iets vreselijks met mij zou gaan gebeuren. Wat echter nog erger was, is dat Jamison me vanaf dat moment ook niet meer aan wilde raken, omdat de vloek dan ook op hem over zou slaan. Hij bleef ver bij mij uit de buurt, alsof ik een enge ziekte had. Een erg vervelende bijkomstigheid natuurlijk, ook omdat ik het hele verhaal van de vloek van de spirits (nog) niet geloofde. Ik voorzag wel direct grote problemen in ons kleine tentje, de scherven mochten sowieso niet in de nabijheid van de tent liggen en als het even tegenzat, ik dus ook niet meer.
 
Er waren genoeg liefhebbers uit de groep die de pot van me over wilde nemen, maar ik sputterde nog een beetje tegen. Ik was zo blij met mijn unieke vondst dat ik het wel erg zuur vond om de pot direct aan iemand anders te geven. Er zat echter niets anders op, als ik mijn week nog enigszins comfortabel en gezellig door wilde komen en gaf met pijn en moeite de pot aan een vrouw uit de groep. Ik ben ervan overtuigd dat er ergens in Amerika een dame is die een kostbaar bezit in haar kast heeft staan.
 
Met het weggeven van de pot en de scherven, was het probleem helaas nog niet opgelost. Jamison zou mij blijven mijden tot we terug in het basis kamp waren en ik me eerst helemaal schoon geschrobd had en ontdaan was van de vloek van de Anasazi’s. Ik mopperde nog een beetje na, omdat ik vond dat ik als Beleghana vast niet vatbaar was voor deze toorn en er waarschijnlijk helemaal niets aan de hand zou zijn…totdat ik nog geen 15 minuten later, terugrijdend naar de overnachtingsplek opeens vreselijke krampen in mijn buik kreeg. Deze waren zo heftig dat ik niet meer op mijn paard kon blijven zitten. Ik moest afstappen en kon niets anders meer dan ineengekrompen op de grond gaan zitten. Het zweet brak me uit, ik had hartkloppingen en wist niet wat er met me aan de hand was. Ik dacht nog even dat het kwam van het water wat ik eerder die dag uit een bron had gedronken en dat mijn blanke lijf waarschijnlijk niet was gebouwd om dit bronwater uit Monument Valley te verwerken, maar Jamison wist wel beter. “Dit krijg je ervan als je de rust van de Anasazi’s verstoort door in hun dwellings rond te lopen en al helemaal door dingen van hen mee te nemen”. Ik beaamde kreunend mijn fout aan Jamison en met een bevend en schokkend lijf van de krampen in mijn buik, op veilige afstand lopend van Jamison, heb ik het toch nog terug naar het kamp gered. Ik ben me razendsnel gaan douchen en beloofde Jamison nooit meer iets tegen zijn advies in te doen..ik realiseerde me dat ik waarschijnlijk al meer ingeburgerd was in “the Navajo Way”, als dat ik zelf dacht. Ik nam mezelf dan ook voor me nog beter bewust te worden van alle spirituele zaken die voor de Navajo’s gewoon aan de orde van de dag zijn en ervoor te zorgen dat ik voortaan nog meer met alle taboes rekening zou houden. Was het niet uit respect voor de Navajo cultuur dan was het in ieder geval voor mijn eigen welzijn.
 
Als ik alles over de magie van de Navajo’s wilde leren, moest ik mijn nuchtere Nederlandse geest compleet uitschakelen. Ik merkte, naarmate de weken verstreken dat het niet mogelijk was om selectief te zijn in hetgeen ik wel of niet wilde geloven en dat ik moest gaan “voor alles of niets”. Ook al geloofde ik met mijn toch al niet zo sceptische geest niet alles wat ik hoorde over de magie bij de Navajo’s, op de een of andere manier, maakte dat geen verschil. Het was overal om me heen en of ik het nu wel of niet geloofde, de magie was zo sterk dat ik er langzaam door meegezogen werd in de spirituele wereld van de Navajo’s. 
 
De week zat er alweer bijna op en de groep maakte zich op voor de laatste rit. De meeste dames hadden zich kranig gedragen en wisten de week te volbrengen. Van één van de dames was de binnenkant van haar bovenbenen zo blauw geworden van het vele paardrijden dat zij echt niet nog een dag in het zadel kon zitten. De kok heeft haar naar de Lodge van Gouldings gebracht en daar heeft zij de laatste nacht in heerlijke luxe kunnen slapen. De rest van de groep genoot nog van een laatste nacht in de woestijn en viel in slaap met het gehuil van de coyotes en het geluid van trommels in de verte. 
 
De volgende dag zou de nieuwe groep alweer arriveren en ik had er heel veel zin in om met mijn opgedane ervaringen van de eerste week nieuwe vakantiegangers rond te leiden. Don had ook gezegd dat we deze tweede week Mitchell Mesa op zouden gaan en dat je bovenop deze Mesa een magnifiek uitzicht had over heel Monument Valley. Ik kon niet wachten tot de volgende groep aan zou komen, maar wist toen nog niet dat één iemand in de groep er eigenhandig voor zou zorgen dat ik opeens door Jamison met hele andere ogen werd gezien…..

Hágoónee', Volgende maand meer…
Dorothea Born


Alle columns van Dorothea worden bewaard in ons archief.